GELENEKLER

17 - BİRE BEYLER CÜNUNLUĞUN ZAMAN MI?

BİRE BEYLER CÜNUNLUĞUN ZAMAN MI?
 
  Osmanlılar, devlete vergi vermekten, asker vermekten habersiz, üstelik dolaştığı yerlerde soygunlar, kovgunlar yapan Avşarları bir toprağa bağlamak, oraya yerleştirmek isterler. Fakat onların bu isteği hep zora dayalı olarak yürütülmek istenir. Onun için de Avşarlar direnirler, sürgünler, kırgınlar olur.

   Osmanlıların zora dayalı olarak yapacakları iskâna Avşarlar karşı koyarlar. Kavgalar olur, çakmaklı tüfekler, kılıçlar konuşur. Dadaloğlu bu gerçekler üzerine söyler.
 
Ilgıt ılgıt seher yeli esiyor
Gâvur dağlarının başı dumanlı
Gönül binmiş aşk atına aşıyor
Bire beyler cünunluğun zaman mı?
 
Aşağıdan iskân evi gelince
Sararıp da gül benzimiz solunca
Malım mülküm seyfi gözlüm kalınca
Kaypak Osmanlılar size aman mı?
 
Aşağıdan iskân evi geliyor
Bezirgânlar koç yiğide gülüyor
Kitabın dediği günler oluyor
Yoksa devir döndü ahir zaman mı?
 
Aşağıdan akça çığın ötünce
Katar başı mayaların sökünce
Şahtan ferman Türkmen eli göçünce
Daha da hey Osmanlı'ya aman mı?

Dadaloğlu'm sevdası var başımda
Gündüz hayalimde gece düşümde
Alışkan tüfekle dağlar başında
Azrail’den başkasına aman mı?

Not: Aynı ayakla söylenmiş Karacaoğlan'ın da bir şiiri var. Ancak Karacaoğlan'ın Osmanlı'yla, tüfekle, topla bir ilgisi yok. O nedenle bu şiir Dadaloğlu'na aittir.


Cünun: Delilik.
Çığın: Bir çeşit alıcı kuş.
Seyfi: Gözleri güzel Şahine benzer bir çeşit avcı kuş.
Maya: 1. Damızlık dişi hayvan. 2. Dişi deve. 3. Buhur deveyle adi devenin birleşmesinden doğan uzun tüylü dişi deve. 4. 4-5 yaşındaki deve. 5. Yük devesi. 6. Dişi. 7. Genel olarak damızlık dişi hayvan. 8. Dişi katır. 9. Dişi at. 10. Dişi eşek.
Sökmek: Gelmeye başlamak, çıkagelmek.
Bezirgân: 1. Tüccar. 2. Alışverişte çok kâr amacı güden kimse. 3. Yahudi 4. Mesleğini sadece kazanç için kullanan kimse.
Kitap: Burada Kur'an.
Ahir zaman: 1. Son zaman 2. Dünyanın son günleri, kıyametin kopmak üzere bulunduğu günler veya yıllar.
Kaypak: Sözünde durmayan, dönek. Osmanlılar, Uzunyayla'yı önce Avşarlar'a vereceklerdi sonra bundan vazgeçtiler. O nedenle "kaypak" diyor.
KİTAPLAR
ŞAİRLER