GELENEKLER

21 - HANİ YA KABAK HASAN KODAZ ALİ'NİZ

HANİ YA KABAK HASAN KODAZ ALİ'NİZ
 
   Avşarlar, Kozanoğulları'nın süvari askerleri. Farsaklar (Varsaklar) da piyade askerleriydi. Kozanoğulları daha çok Avşar gücüne dayanarak saltanat sürmüşlerdir. Ayrıca onlarla yakın akrabalıkları da vardır.
 
   Bu sırada Anadolu'nun orta yerinde (Cevdet Paşa'nın deyimiyle) ziyade kuvvet bulan Çapanoğlu Cabbarzade, Kozanoğlu'nu çekemez. Büyük bir kuvvetle Kozan üzerine yürür. Rum nahiyesini zapt eder. Fakat Feke'nin Belen köyü yakınlarında Kozanoğlu Büyük Yusuf Ağa'ya yenilir.
 
   Bu yenilgiyi hazmedemeyen Çapanoğlu bir takım planlar yaparak Çukurova'daki diğer Türkmenler'i kışkırtıp Avşarlar üzerine saldırtır.
 
   Bu kavgada Avşarlar bir yanda; Karalar, Sırkıntıoğulları, Karahacılılar, Menemenciler, Ceritler, Tecirliler, Bozdoğan ve Reyhanlı diğer yanda olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Sabahın erken saatlerinde başlayan kavga akşama kadar sürer. Adana'nın doğusundaki Misis bölgesinde başlayan bu zorlu kavga Sarıçam ve Buruk köyü yörelerine kadar yayılır.
 
   Değerli derlemeci Fahri Bilge'ye anlatılanlara göre kavga tam üç gün sürer.
 
   Dadaloğlu, yedi boya karşı yapılan bu kavgada gördüklerini dile getirir:
 
Misis köprüsü de mühengi aştı
Karalar, «ho!» dedi Buruk'a düştü
Sırkıntı, Menemenci hep yalın kaçtı
Hani ya Kabak Hasan; Kodaz Ali'niz
 
Avşar'ın uyluğu tutmuyor atta
Tecirli de kaçtı gitti firkatta
Cerit(in) hopuru çıktı Yarsuvat'ta
Boz kartala pay oldu ya ölünüz
 
Bozdoğan davaya girmeden kaçtı
Reyhanlı beyi de Halep'e düştü
Kozanoğlu duydu buna pek şişti
Hani ya hiç beri gelmez biriniz
 
Çekildi Avşar'ın atlısı bindi
Cerit'in üstüne peştemal döndü
Göçmüş Sırkıntılı yurduna kondu
Nerde kaldı kolu bağlı deliniz
 
Der Dadal'ım hani beyler kalanı
Mistik Paşa'm ne tez tuttun Belen'i
Çapanoğlu gene yaptın planı
Hani sizin çakmak çakan eliniz

Misis: Adana ilinin doğusunda, Ceyhan ırmağı kenarında bir kasaba. Eski adı: Havraniye, Yeni adı: Yaka Pınar.
Mühengi Aşmak: Mihengi Aşmak, Ölçüyü aşmak.
Mihenk: 1.  Mihenk taşı. 2. Birinin değerini, ahlakını anlamaya yarayan ölçüt.
Buruk: Adana-Kozan yolu üzerinde, 'Sarıçam
yöresinde bir köy adı.
Ho: Öküzleri harekete getirmek için kullanılan ünlem.
Ho demek: Gayret etmek; gayrete getirmek.
Kabak Hasan, Kodaz Ali: Dönemin ünlü kavgacı yiğitleri. Bunlar Tecirli savaşçılarıdır. Kavgaya girmeden önce karşı taraf: "Bu gelenler bizim Kabak Hasan'a, Kodaz Ali'ye yetmez" demişlerdi.
Hopurunu çıkarmak: Dağıtmak, perişan etmek.
Şişmek: 1.Onurlanmak, kibirlenmek. 2.Şımarmak, nazlanmak.
Peştemal Dönmek: Birinin üzerine saldırmak.
Mistik Paşa: Küçük Alioğulları'ndan Halil Paşanın oğludur.
Belen: İskenderun-Antakya arasında, Gavurdağı üzerinde bir ilçe.
Çapanoğlu: Yozgat'ta hüküm süren bir Türkmen beyi, bu adda ünlü bir ailedir.
Çakmak çalmak: Çakmaklı silahı sıkmak anlamındadır.
KİTAPLAR
ŞAİRLER